Arretje NOF

Deze schaal is gemaakt in 1924 ter gelegenheid van het 40-jarig bestaan van de Oliefabrieken Calvé-Delft. Men had iets met slaolie, frituurvet, plantenvet en mayonnaise, en - niet ongebruikelijk - werden de nodige recepten uit de kast getoverd, om aan het volk duidelijk te maken, dat het koken eigenlijk niet zonder deze produkten mogelijk zou zijn. Ja, een beetje chauvinistisch mag men ook wel zijn, toch? En dus werd een boekje uitgebracht , geschreven door Martine Wittop Koning met illustraties van Leo Visser. Expres laten we de taal zoals die toen gebruikelijk was.

Delftsche slaolie, een zuiver plantaardige olie, geperst uit de allerfijnste kwaliteit van de bekende olienootjes
Delfrite, het zuivere, op reuzel gelijkende zachte vet, is ook bereid uit de olienootjes
Delfia, wordt bereid uit "coprah", het witte vruchtvlees van cocosnoten, en zal niet zo gemakkelijk meer te verkrijgen zijn?
Mayonnaise, is een heerlijke saus door de Oliefabrieken kant en klaar in potjes geleverd

Aldus het boekje..
Genoemde ingrediënten - indien niet verkrijgbaar - door gelijksoortige te vervangen.
Tja, wanneer je zo'n 4 jaar in Delft gewoond hebt, hou je er toch een zwak voor...
goeie reden om er een fotootje bij te plaatsen en bezichtiging van harte aan te bevelen om in het taalgebruik hieronder te blijven.

FILOSOOF

Benodigheden voor 4 personen

ingrediënten:

restje koud vleesch van ongeveer 250 gr. (½ pond)
1 kg. koude aardappelen
50 gr. (1 blokje) Delfrite of Delfia
2 flinke uien
4 dl. ( 4 gewone theekopjes) melk of met water verdund bruin van jus
wat peper en zout

Doe de koude aardappelen in een pan: breng ze met de melk (of het verdunde bruin van jus) aan de kook en laat ze een kwartier zachtjes doorkoken.

Snipper intusschen de uien en fruit ze lichtbruin in ruim de helft van het vet; hak het vleesch fijn.

Leg nu op de aardappelen de gefruite uien en het vleesch, stamp met een houten lepel alles fijn en maak het mengsel naar smaak af met wat peper (misschien ook wat zout).

Breng alles over in een vuurvast schoteltje, bestrooi den bovenkant met wat paneermeel en verdeel daarover de rest van het vet in kleine klontjes.

Zet het schoteltje in een vrij warmen oven tot zich een knappend korstje heeft gevormd (ongeveer 15 minuten).

PLUKVISCH

Benodigheden voor 4 personen

ingrediënten:

1 flinke schelvisch of kleine kabeljauw ( in gewicht ongeveer 1 ¼ kg.)
1250 gr. ( 2 ½ pond ) koude gekookte aardappelen
250 gr. ( ½ pond ) uien
1 theelepeltje peper
3 eetlepels mosterd
3 kruidnagelen en 1 laurierblad
2 eetlepels azijn
1 dl. ( 1 gewoon theekopje ) Delftsche Slaolie (ook wel 75 gr. of 1 ½ blokje Delfrite of Delfia)

Maak den visch schoon en kook hem gaar in flink gezouten kokend water, onder toevoeging van de kruidnagelen, het laurierblad. den azijn en één van de uien. Neem dan den gekookten visch van de graat.

Laat in een geëmailleerd ijzeren potje de olie (of het vet) flink heet worden, voeg er de koude aardappelen bij en laat die goudbruin bakken, nu en dan de pan schuddende. Leg er de ontgrate stukken visch op, de overige fijngesnipperde uien, den mosterd, de peper en ongeveer 2 dl. ( 2 gewone theekopjes ) van het kooknat.

Laat het mengsel zachtjes doorstoven, voortdurend met een pannekoekmes er doorheen roerend, totdat tenslotte alles tot een gelijk goudbruin moes is geworden.

Presenteer bij dit gerecht sneetjes geroosterd brood.

KERSTBROOD ( WEIHNACHTSSTOLLE )

ingrediënten:

300 gr. ( 3 ons ) tarwebloem
30 gr. ( voor ongeveer 4 cts. ) gist
1 ei
60 gr. ( ongeveer 4 afgestreken eetlepels) suiker
5 gr. ( ½ afgestreken eetlepel ) zout
50 gr. ( 1 blokje ) Delfrite
50 gr. ( ½ ons) sucade
25 gr. ( ¼ ons) amandelen
100 gr. ( 1 ons ) rozijnen
50 gr. ( ½ ons) krenten
geraspte schil van 1 citroen
1 theelepel geraspte nootmuskaat
1 theelepel cardamon-poeder
schraal 1 dl. lauwe melk
50 gr. ( ½ ons ) boter
eenige lepels poedersuiker

Leg de bloem in een verwarmde kom, maak in 't midden een kuiltje, brokkel daarin de gist, voeg er de lauwe melk bij en meng daarmee de gist aan, telkens een gedeelte van de omringende bloem meenemende, tot de gist een stevig mengsel vormt, het z.g. "zetsel".

Laat op een lauw plekje (b.v. in een teiltje met warm water) het zetsel dichtgedekt 10 à 15 minuten rijzen en verzorg intusschen het wasschen van krenten en rozijnen, het snipperen van sucade, het pellen en malen van amandelen en het raspen van citroenschil.

Voeg bij het gerezen zetsel het ei, het zout, de suiker, de kruiden en de Delfrite; kneed dit alles tot een stevig, soepel deeg tot het van de handen loslaat ( ongeveer een kwartier ), voeg er als het te slap blijkt wat bloem, en als het te stevig blijkt, wat lauwe melk bij. Vermeng het deeg met het gereedgemaakte vulsel (krenten, rozijnen, enz.) en laat het, afgedekt met een vochtig doekje, 1 à 1 ½ uur rijzen op een lauw plekje.

Vorm op een met bloem bestoven tafel of aanrecht het deeg tot een dikke ronde plak, rek die met behulp van een deegrol uit tot een ovaal, zóó, dat het naar voren gekeerde gedeelte dunner wordt uitgerold dan het achterste deel. Bestrijk het dikkere achterstuk met wat koud water, sla er het dunnere gedeelte overheen, zoodat het brood nu eenigszins de vorm krijgt van een dubbelgeslagen omelette.

Leg het brood op een met geboterd papier bedekt bakblik, laat het nog ½ uur rijzen, bestrijk het met een gedeelte van de boter en bak het in een vrij heeten oven gaar ( ongeveer ½ à ¾ uur).

Laat het brood op een rooster uitdampen, bestrijk het terwijl het nog lauw is, met de rest van de boter en besneeuw het dan met een dikke laag poedersuiker.

Bind er een rood lint om, waartusschen een takje hulst is gestoken.

NIEUWJAARSTULBAND

Benodigheden voor 4 personen

ingrediënten:

250 gr. bloem
20 gr. (voor ongeveer 3 cts.) gist
2 eieren
50 gr. ( ½ ons ) suiker
5 gr. ( ½ afgestreken eetlepel ) zout
50 gr. (1 blokje) Delfrite
100 gr. ( 1 ons ) rozijnen
50 gr. ( ½ ons ) sucade
10 gr ( 1 lood) snippers
geraspte schil van 1 citroen
schraal 1 dl. lauwe melk
wat poedersuiker

commentaar : snippers 1 lood is een gewichtseenheid van die tijd, doe er dus geen lood bij.....
en het woord schraal zal vermoedelijk "krap" of bijna betekenen.

Maak een "zetsel" op de wijze, die in het vorige recept beschreven is, laat het 10 à 15 minuten rijzen en kneed het dan met de verdere bestanddeelen door elkaar, precies zooals dit voor het "Kerstbrood" gebeurde. Doe het deeg, vermengd met de krenten, rozijnen enz., in een met boter bestreken en met paneermeel bestrooiden tulbandvorm, laat het daarin op een lauw plekje rijzen, tot het ongeveer het dubbele heeft bereikt van den oorspronkelijken omvang (ongeveer 1 uur) en bak dan den tulband in een vrij warmen oven gaar (ongeveer ¾ uur).

Laat het gebak uitdampen op een rooster en besneeuw het dan dik met poedersuiker.

KAASBEIGNETS

ingrediënten:

60 gr. ( 6 afgestreken eetlepels ) bloem
1 dl. water
25 gr. ( ruim 1 afgestreken eetlepel ) boter
2 eieren
50 gr. ( ½ ons) geraspte kaas (liefst Parmezaansche of Gruyère)
wat peper en zout
ijzeren potje met Delfrite, Delftsche Slaolie of Delfia

Breng het water met wat zout aan de kook, laat er de boter in smelten en roer er dan vlug de bloem door; blijf het mengsel op het vuur roeren, tot het als een stevige bal van de pan loslaat. Neem de pan van het vuur, werk één voor één de heele eieren door het deeg, meng er dan de kaas door en voeg er naar smaak wat peper ( en misschien nog zout ) bij. Laat met behulp van twee theelepels, kleine balletjes van het deeg in het frituurvet vallen ( maak het vet niet al te heet, omdat de beignets den noodigen tijd moeten hebben om te kunnen zwellen ). Schep de beignets, als ze goudbruin zijn en ongeveer het dubbele van hun oorspronkelijken omvang bereikt hebben, uit het vet; laat ze even op grauw papier uitlekken en stapel ze dan op een schaaltje, dat eerst met een gevouwen vingerdoekje is bedekt.

SAUERBRATEN

Benodigheden voor 4 personen

ingrediënten:

1 kg. malsch rundvleesch (lende of staartstuk b.v.)
50 gr. ( 1 blokje ) Delfrite of Delfia
50 gr. ( ½ ons) spek
wat peper en zout
4 eetlepels zure room

Voor het marineeren:

½ l. water
½ l. azijn
1 gesnipperde ui
1 laurierblad, 4 kruidnagelen
1 gesnipperd worteltje
paar takjes selderij en peterselie
15 gr. ( 1 ½ afgestreken eetlepel ) zout

Begin met het water en den azijn even op te koken met het zout en alle verdere benoodigdheden, die voor het marineeren zijn bestemd; laat het mengsel vervolgens koud worden.

Snijd het spek in dunne reepjes en lardeer daarmee het vleesch: wasch het vleesch, overgiet het met het bekoelde azijnmengsel en laat het daarmee minstens 3 dagen in den kelder staan. dagelijks het stuk omkeerende.

Droog ten slotte het vleesch af, wrijf het in met wat peper en zout en braad het in het flink heet gemaakte vet op een fel vuur rondom mooi bruin. Zet het daarna iets minder heet en braad het verder gaar, nu en dan een paar lepels van den gekruiden azijn er bij voegende. om de jus te vormen.

Reken als braadtijd ongeveer een uur; giet na verloop van dien tijd den room over het vleesch, breng het vleesch over op den vleeschschotel en bind de jus iets (zéér weinig) : met aangemengde bloem of maizena.

ZUURKOOL MET SPEK

Benodigheden voor 4 personen

ingrediënten:

100 gr. rookspek of pekelspek (bij voorkeur "doorregen" )
1 kg. zuurkool
1 ½ kg. aardappelen
25 gr. ( ½ blokje) Delfrite of Delfia
ongeveer 1 afgestreken eetlepel zout

Laat het in lauw water gewasschen spek, met zooveel water dat het juist onder staat, een half uur zachtjes koken. Voeg er dan de gewasschen zuurkool bij en leg er na weer een half uur de geschilde aardappelen op, het zout en het vet. Laat alles zachtjes verder gaar worden ( nog ruim een half uur ), breng dan het spek over op een vleeschschotel, stamp de verdere bestanddeelen door elkaar en doe die op in een dekschaal.

Recepten (geldt ook voor mijn andere recept-pagina's

Wie bedenkt ze en wie publiceert ze. Zelf bezit ik ongeveer 400 kookboeken met giga recepten, de nodige verzamelordners/banden met losse recepten uit diverse bladen en andere bronnen. Je knutselt wat, je varieert wat, en uiteindelijk ontstaat er zoals in de muziek een arrangement op een oorspronkelijke compositie. En zo moet iedereen met een recept omgaan, ook al lijkt het soms eender op een andere : gebruik het als basis en ga zelf verder met de variatie. En soms zijn ze goed, dan verander je er niets aan.
Maar vraag me alleen niet uit welk boek of welke ordner ze komen, niet te doen.

Let op:
Denk er daarbij ook aan, dat niet ieder recept of ingrediënt of voedingsmiddel voor uw lichamelijke gesteldheid geschikt is, wees op uw hoede. U zelf kent uw lichaam als geen ander.

top pagina